Chim trời cá nước, nhiều khi cũng chẳng biết đâu mà lường. Có bữa, từng đàn chim xuất hiện, lạnh lùng vụt qua đồng Mưng, không một chú chim nào chịu hạ cánh. Nhưng có hôm, lũ cò trắng sa xuống nhiều vô kể, thợ đánh chim bẫy được vài ba trăm con chỉ trong buổi sáng. Ngoài tài nghệ, đôi khi, lão Khúc và Lý Phương cũng phải trông chờ vào vận may.
Lão Khúc ngồi bó gối vài tiếng đồng hồ, chân tay mỏi nhừ. Gần đây, lão hay sinh ra đau mỏi cơ bắp. Tuổi già cứ sầm sập đuổi sau lưng. Càng ngày, lão càng cảm thấy mình yếu đi.
Có lẽ, cái đận lên thác xuống ghềnh, xông pha vào chốn rừng thiêng làm lâm tặc xẻ cây đẵn gỗ, dầm mình dưới nắng mưa, đã tiêu mất của lão một đoạn thọ. Cộng với cái lo ngáy ngáy về cơm áo gạo tiền, làm sức lực của một lực điền sớm xuống dốc. “Mình đã già thế này rồi ư?”, lão Khúc tự nghĩ. Đây là lần đầu tiên trong đời lão cảm thấy lo lắng cho sức khoẻ của mình.
Tiếng bước chân sột soạt bỗng làm lão giật mình. Cuối đồng Mưng, vài tay săn chim đang ngó nghiêng tìm bọn cò đậu trong rặng tre, trên vai thợ săn lấp ló khẩu súng hơi.
Lũ cò trắng và tất cả các loại chim trú ẩn quanh đầm nước luôn đứng trên cạm bẫy. Mặt đất thì la liệt que nhựa, cò mồi; Đường làng ngõ xóm nháo nhác bóng mấy tay săn chim bằng súng hơi. Loài chim thật khó tìm được nơi hạ cánh bình yên!
“Từ sáng đến giờ đánh được mỗng nào chưa, Bác?”, người thanh niên tên Toàn vác súng săn xáp lại gần trổ của lão Khúc, hỏi.
“Bữa nay chim bay vô nhiều, nhưng không hiểu sao, chẳng mấy đàn đáp xuống. Sáng giờ, chỉ bắt được chừng chục đôi!”, lão Khúc trả lời.
“Thế là khá rồi! Bọn cháu đi rạc cẳng từ 5h sáng, mới bắn hạ được vài con chèo bẻo!”, Toàn nói.
Chèo bẻo là loài chim khôn ranh. Màu đen, mình nhỏ, bay theo đàn, chèo bẻo thường có thói quen đậu trên đọt cây cao tít, khó bắn hạ. Quê lão Khúc, bọn trẻ làm bẫy chim trên cây. Chúng bắt vài con chim mồi, mổ bụng moi hết nội tạng, phơi khô, cắm trên que phi lao nhử bầy chim và quang quanh cắm vài ba chục que nhựa. Chèo bẻo, vàng anh, chim sả từ bốn phương bay tới, dính nhựa rơi xuống đất. Dưới gốc cây, thợ săn chim đã phục sẵn, chỉ việc nhặt chiến lợi phẩm cho vào giỏ.
Nhưng cách đánh chim kiểu này giờ xưa như trái đất. Bọn trai làng, đứa vào Đại học, đứa đi làm thuê trong Nam ngoài Bắc, chẳng mấy ai có đủ thời gian để trèo lên cây đặt bẫy, vừa nguy hiểm lại vừa kém hiệu quả, khi đàn chim đang ngày một thưa dần. Ngoài việc đánh chim bằng que nhựa và căng mồi như lão Khúc, Lý Phương, một tốp khác sử dụng súng hơi.
Bắn chim bằng súng hơi vừa là thú tiêu khiển, vừa là cách kiếm mồi nhậu hiệu quả. Mang theo dăm chục viên đạn chì, lùng sục làng trên xóm dưới vài giờ đồng hồ, kiểu gì cũng hạ được bọn chèo bẻo, vàng anh, chim sả hoặc chim cuốc. Thịt chèo bẻo có mùi khen khét. Vàng anh béo ngậy. Sả là loài chim hiếm, mỏ đỏ, lông ngũ sắc, nầm với măng khô hoặc chiên mỡ xèo xèo mùi vị thật thơm tho. Chim cuốc dường như chỉ hợp với món rán. Bữa khan hiếm, mấy tay thợ săn súng hơi bắn bừa vào đàn chim sẻ. Bắn tuốt! Đã gọi là tiêu khiển là bắn tuốt, bất kể đó là chim gì. Thậm chí, hứng lên, trai làng còn chĩa súng vào đàn gà.
“Bác xem, bữa nay bọn cháu bắn được con chim đất!”, Toàn khoe, anh ta vừa nói vừa mở chiếc bì cói, lôi ra một con gà trống.
“Tổ cha chúng mày, chim không bắn, sao lại đi bắn gà. Muốn chết à?”, lão Khúc doạ.
“Cũng tại con gà chết tiệt này mà bọn cháu suýt bị dân thôn Tây Hồ bắt sống đấy, bác ạ!”, Toàn bảo.
Trước đó vài giờ, hai tay thợ săn chui rúc trong một khu vườn ở thôn Tây Hồ. Toàn phát hiện thấy đàn gà đang mải mê bới cỏ kiếm ăn, định hạ thủ nhưng cậu em ngăn lại. Toàn lừa nó:
“Mày tới chỗ cây thầu dầu (đu đủ) hái vài quả, tao đói quá rồi!”.
Cậu em tưởng ông anh đói thật, bèn chui qua bờ rào trộm thầu dầu. Lúc nó đang rướn lên định hái thì bỗng nghe tiếng đẹt khô khốc. “Bỏ mẹ rồi, ông anh bắn gà!”, cậu em vội vàng quay lại. Tiếng gà kêu quang quác. Một người dân Tây Hồ kêu toáng lên: “Bớ bà con! Hai thằng kẻ trộm bắn gà!”.
Toàn chộp lấy chiến lợi phẩm. Chạy! Hai anh em nhà hắn vác súng tháo thân về đồng mưng. Tiếng kẻng nổi lên. Người dân Tây Hồ, kẻ cầm cuốc, người cầm gậy, rầm rầm đuổi theo. Anh em Toàn vọt qua bờ mương, chui vào lùm cây, may mắn thoát nạn!
“Bọn bay cứ tiếp tục bắn gà, có bữa toi đấy!”, lão Khúc nói với Toàn khi hai anh em hắn đã đi được một quãng. Giọng lão yếu ớt bị gió thổi bạt sang bên kia đồng Mưng.
Toàn và cậu em trai vừa phát hiện thấy đàn chèo bẻo hơn hai chục con đậu trên rặng cây bạch đàn, hắn lom khom đi tới. Lũ chèo bẻo khôn ranh nhác thấy bóng người, đồng loạt tung cánh bay lên. Chúng nhanh nhẹn chuyền từ rặng bạch đàn đến rừng phi lao, thoắt cái đã lộn lại lùm cây bời lời. Bời lời là tấm phên chắn cuối cùng của thôn Kiệt, ở đó có con đường dẫn tới nghĩa địa làng.
“Mẹ kiếp! Bọn bay đừng hòng thoát!”
Toàn lẩm bẩm, thúc cậu em đuổi riết đàn chim.
Lũ chèo bẻo tinh quái. Chúng lờn vờn trước mặt, y hệt như những bóng ma. Chúng chao liệng trên không, sà xuống chễm chệ ngồi trên đọt cây, đung đưa, đung đưa. Một vài con cao hứng lao sát mặt nước đớp mồi và lượn qua ngay trước mũi súng săn của Toàn, khiến cậu bực bội hết chỗ nói.
“Kiểu gì tao cũng hạ được mấy tên!”, Toàn chép miệng.
Hắn giương súng, nhằm vào chấm đen li ti nơi đầu ruồi. Gío thổi rát khiến rặng cây đung đưa. “Gío to thề này, rất khó trúng đích!”, Toàn tự nhủ. Bắn chim trong lúc trời trở gió là một công việc khó khăn.
Toàn rê nòng súng theo hướng chấm đen động đậy trước đầu ruồi. Tầm xa hơn bốn chục mét chứ không ít. Cự ly, hướng gió này, nếu không bắn vào yếu huyệt của con chim thì khó hạ được nó. Anh ta đợi đọt cây lạng sang bên trái một chút và khi nó đứng yên trong khoảnh khắc, tức thì bóp cò!
“Roẹt!…Phốc!”
Trúng rồi. Tiếng đạn chì cắm phụp vào vật cứng ngọt lịm. “Tuyệt thật!”, tay săn chim khẽ kêu lên khoái trá, mắt nhìn theo cánh chim tuyệt vọng đang chới với trên không trung. Con chim trúng thương không rơi xuống ngay, nó muốn vùng thoát!
“Để tao bồi thêm cho mày phát nữa, chắc ăn!”, Toàn nói.
Anh ta lại giương súng.
“Khéo anh bắn phải chim ma đấy!”, cậu em nhắc.
Người dân thôn Kiệt, làng Rộc, đời này qua đời khác vẫn truyền kể câu chuyện những con chim ma. Loài chim lông vũ màu vàng hoặc đen, đen tuyền, dẫn dụ và mê hoặc thợ săn chim đi theo hướng bay, cuối cùng sẽ rơi vào một cạm bẫy nào đấy.
“Làm quái gì có chim ma! Đó là những câu chuyện vớ vẩn thôi!”, Toàn mắng đứa em.
Hắn lên đạn, đuổi theo chú chim trọng thương đang vẫy đôi cánh yếu ớt thoát thân ra hướng nghĩa địa. “Rẹt!”, Toàn bắn phát thứ hai, nhằm vào chấm đen động đậy trên cành cây. Nhưng lần này, viên đạn chì bay vào thinh không.
Chú chim bị đánh động bởi phát đạn sượt qua, vội nhấc mình, lảo đảo bay đi. Lúc này, Toàn đã say mồi, cứ nhằm hướng chim bay đạp gai xông tới. Hắn không để ý đến mặt đất lởm khởm hố sâu. Những chiếc hố đen ngòm, công trình tưới tiêu chạy quanh làng từng bị nước lũ phá hỏng.
Đột nhiên, tay săn chim bước hụt. Anh ta rơi xuống hố, mặt đập vào mảnh bê tông. Ngất lịm!
Cậu em vội vàng xáp lại, vực ông anh dậy. Nó hốt hoảng cõng anh trai chạy ra trạm y tế xã.
Hai anh em họ Trương khập khiễng đi qua trổ của lão Khúc, Lý Phương. Lão Khúc nhìn khuôn mặt bầm dập của tay thợ săn, buồn bã chép miệng:
“Đúng là nó gặp phải chim ma rồi!”.
Đột nhiên, lão nhìn xuống đồng Mưng, rùng mình. Loang loáng trên đầm lác, bọn cò trắng như đang thao láo mở to đôi mắt nhìn lão…
Quang Long
