Dưới bóng Lam Hồng:kỳ 10-Một tỷ phú “dám liều”

Sau nhiều năm theo đuổi nghề Gỉa, lưới Bay (rê), anh Hồng tích góp được một ít vốn, mua sắm bộ ghe đánh bắt hải sản gần bờ. Đội thuyền của gia đình anh giải quyết việc làm cho 20 thanh niên trong xã.

Khi Cương Gián bùng nổ phong trào xuất khẩu lao động, hai đứa con của anh cũng làm hồ sơ “đi nước ngoài”. Cô con gái đầu lòng Trần Thị Mai ở Hàn Quốc đã 5 năm; cậu con trai Trần Long Biên kém may mắn hơn: chuyến đi đánh bắt hải sản ở nước người chỉ hoà vốn. Về nước, Biên nộp hồ sơ đi Đài Loan. Lương bổng cũng chẳng thấm tháp gì.

Người ta xuôi ngược tây, tàu; anh Hồng cặm cụi với nghề ghe, quẩn quanh trên vùng biển miền trung. Thuyền ghe của gia đình anh là một trong những chiếc thuyền hiếm hoi còn trụ được ở quê nhà. Hợp tác xã giải thể; nhiều mô hình đánh cá tư nhân ở Cương Gián cũng tan rã vì làm ăn thua lỗ. Số còn lại hoạt động cầm chừng. Chỉ có đội ghe của anh Trần Xuân Hồng ra khơi vô lộng.

Qua mấy vụ cá thắng lợi, anh Hồng góp được 1 tỷ đồng.

Cầm tiền tỷ trong tay, người ngư dân mơ ước tiến một bước xa hơn: nuôi trồng thuỷ sản. Nhưng nuôi con gì để mau giàu ? nuôi tôm thường thắng lớn nhưng lắm rủi ro; nuôi cua, ba ba thì chưa có kinh nghiệm. Muốn thành công, tất phải đi đây đi đó học hỏi. Anh bỏ ra một tháng trời lặn lội vào Đà Nẵng, Cà Mau; ra Hải Phòng, Quảng Ninh; rồi trở về Hà Tĩnh, đến trang trại nuôi ba ba của ông Lý Thanh Sắc – một doanh nghiệp ở Thạch Hà thụ nghề. Đồng hương đồng khói với nhau, ông Sắc chẳng giấu giếm điều chi. Bấy nhiêu kinh nghiệm từ nghề nuôi ba ba, ông Lý Thanh Sắc đem truyền thụ , giảng dạy cho anh Trần Xuân Hồng.
Cảm thấy nghề nuôi ba ba “một vốn bốn lời”, ít rủi ro, trở về Cương Gián anh Hồng bắt tay vào xây dựng trang trại. Địa điểm anh chọn để mưu đồ cơ nghiệp là Song Nam – mảnh đất cuối xã Cương Gián.

Song Nam lắm đồi nhiều núi. Con sông nhỏ vắt qua Song 1, Song 2, đổ ra biển đông ở Song Nam gọi là lạch Kèn. Từ đây nhìn sang Thạch Kim (Thạch Hà – Hà Tĩnh) rất gần. Núi Hồng Lĩnh án ngữ sau lưng, dòng sông trước mặt, ngoài kia là biển cả. Bên bờ sông có đầm lầy rộng mấy ha, anh Hồng chọn chỗ này làm trang trại. Gặp dịp xã Cương Gián khuyến khích dân nuôi trồng thuỷ sản, nên thủ tục đất đai rất thuận tiện. Dự án nuôi ba ba của tỷ phú Trần Xuân Hồng nhanh chóng được lãnh đạo địa phương chấp thuận.

Thấy anh Hồng chọn thửa đất trũng bên sông xây trang trại, có người lắc đầu: “Chỗ ấy đất không đáy ! thuỷ triều vào sông lên xuống thất thường làm sao mà ngăn được nước ? quả là đánh bạc với thiên nhiên !”. Là người trong cuộc, người tỷ phú trẻ hiểu được gian truân trước mắt: biến đầm lầy thành bình địa đã là một việc khó khăn; chống giặc nước còn khó khăn gấp bội phần. Nhưng cả nghĩ: nếu ta quyết tâm, ắt sẽ làm nên !

Thuê 30 chiếc ô tô và xe công nông ngày đêm chở đất san nền, nhưng đất đổ xuống bao nhiêu thì…mất tích bấy nhiêu. Có hôm xe ô tô sa xuống lầy, phải nhờ cần cẩu cẩu lên. Chỗ đất mới đổ trở thành vũng bầy hầy, nhão nhoét. Không nản chí, anh Hồng đốc thúc đám thợ trộn thêm gạch, vữa lèn xuống. Bụng nghĩ thầm: đợi đến mùa hè, nắng lên, thế nào đầm lầy đất cũng “nín” lại. Lúc đó, sẽ làm tiếp.

Qủa nhiên gió Lào tới, đầm lầy khô cạn, hàng trăm chuyến đất trút xuống từ mùa xuân bây giờ vững chắc. Bảo thợ vừa đổ đất, vừa lu, dần dần khu đầm lầy thành bãi đất bằng phẳng. Chắc chắn hơn, anh Hồng cho gia cố thêm nửa mét đá hộc; đổ lớp bê tông dày 15 cm. Để ngăn nước, anh thuê người đắp một con đê bao xung quanh trang trại, cao hàng chục mét; chân đê kè bằng đá. “San lấp xong mặt bằng, xây được đê, cuộc chinh phục đầm lầy coi như đã thành công một nửa”, anh Trần Xuân Hồng nói.

Cuối năm 2003, công trình hoàn tất những hạng mục cuối cùng: xây hệ thống cấp thoát nước; 10 bể nuôi ba ba; nhà điều hành. Tổng đầu tư cho dự án ba ba của anh Hồng lên tới 1,3 tỷ đồng (bao gồm chi phí xây dựng, mua giống, trang thiết bị phục vụ sản xuất). Trong đó, vốn tự có 1 tỷ đồng. “Phần còn lại tôi vay mượn của bạn bè. Khi dân Cương Gián giàu lên, mượn dăm ba trăm triệu đồng để kinh doanh chẳng có gì khó khăn”, anh kể.

Năm 2004 dự án nuôi ba ba của Trần Xuân Hồng khởi động. Vụ đầu tiên, anh thả 1 vạn con ba ba (giá mua 20.000đ/con); 3,5 vạn con ếch. Ba ba là “mũi nhọn kinh tế”, nuôi ếch “lấy ngắn nuôi dài”. Do được chăm sóc tốt, đúng qui trình, đàn ếch lớn nhanh như thổi. Từ khi thả giống, lũ ếch đang là những con nòng nọc bé tý; 2 tháng sau mỗi con cân nặng 2 lạng. Chẳng mấy chốc lứa ếch nuôi đầu tiên đã đến kỳ tiêu thụ. Anh Hồng tìm mối bán hàng ở Hà Tĩnh, doanh nghiệp kêu: “dạo này ếch hạ giá, rất khó tiêu thụ. Anh nên tìm chỗ nào khác thanh lý đi là hơn !” Đang phấn khởi, người chủ trang trại nghe tin này như bị dội gáo nước lạnh, mất hứng. Một lần nữa, Trần Xuân Hồng lại khăn gói lên đường, “vào Nam ra Bắc” tìm bạn hàng, đến tận các đại lý và xộc vào mọi ngõ ngách tìm lối ra cho đàn ếch.

Một doanh nghiệp ở Đà Nẵng nhận tiêu thụ cho anh mấy tấn ếch với giá 27.000 đồng/kg. Nhưng biết chủ trang trại đang bí đầu ra, chuyến hàng sau giá bị ép xuống “25”, rồi “22”. Anh Hồng lắc đầu từ chối. Liên hệ với một đại lý ở Hà Nội, người ta đồng ý mua với giá 25.000đ/kg, nhưng ra điều kiện phía cung ứng hàng phải cho xe chở ếch ra Bắc. Được giá cao, nhưng tính ngược trừ xuôi cũng chẳng khá hơn bán cho Đà Nẵng vì phải chi phí xăng xe ,tiền công vận chuyển.

Bước chân vào kinh doanh, người tỷ phú trẻ – vốn là một ngư dân chất phác – mới hiểu được sự khốc liệt của thương trường. Nhớ lại thương vụ đầu tiên, anh Trần Xuân Hồng ví von: “Nó cũng như sóng to gió lớn ngoài trùng khơi, không làm người cầm lái nhụt chí, mà thêm kinh nghiệm để chúng tôi vững tay chèo !”.

Kết thúc “thương vụ ếch”, lãi mấy chục triệu đồng. Vụ đầu tiên như thế đã là thắng lợi. Nhưng tất cả niềm hy vọng của người chủ trang trại đang hướng về 1 vạn con ba ba trong hồ. Hiện nay đã có trên 5.000 con cân nặng từ 3 đến 3 lạng/con. Đầu tư nuôi đàn ba ba 2 năm, chi phí hết khoảng 250 triệu đồng tiền thức ăn nhưng sẽ cho một lợi nhuận kếch xù. Anh Hồng tính toán: “sắp tới chỉ cần thu hoạch được 5 tấn ba ba, bán với giá bình quân 150.000 – 180.000đ/kg thì chúng tôi có thu nhập gần 1 tỷ đồng”. Tỉ lệ ba ba trong hồ sống rất cao, xác suất rủi ro (dịch bệnh) thấp, do đó hy vọng thành công của dự án là hoàn toàn khả quan. Thị trường tiêu thụ loài thuỷ sản này rất rộng, không những bán trong nước mà còn đưa đi xuất khẩu.

Tận dụng triệt để không gian mặt nước ở trang trại, anh Hồng đào ao thả cá. “Ban đầu, ao hồ dự định sẽ làm nơi dự trữ nguồn nước cho đàn ba ba. Nhưng qua kiểm nghiệm thấy chất lượng nước trong hồ nuôi độ PH rất cao, nên tôi chuyển sang chăn nuôi cá”. Mua 1 triệu tiền giống, đàn cá cho thu nhập gần chục triệu đồng. Ngoài ra, trang trại còn xây thêm mấy chục chuồng chăn nuôi heo. Vỗ béo 100 con heo, vừa rồi đàn heo xuất chuồng cũng lãi được 10 triệu đồng. Bên cạnh hồ nước, anh Hồng nuôi thêm đàn gà, vịt, ngan, ngỗng.

Phó chủ tịch huyện Nghi Xuân Trịnh Ngọc Thắng dẫn chúng tôi về thăm trang trại của anh Trần Xuân Hồng. Anh Hồng mơ ước: “Cuối năm 2006, trang trại sẽ cho tiêu thụ lứa ba ba đầu tiên ước chừng vài tấn. Trong tương lai, nơi đây không những là điểm nuôi trồng thuỷ sản, mà còn là điểm cung cấp giống cho các trang trại khác ở trong huyện, trong tỉnh”.

Triền đê lộng gió. Hồng Lĩnh non cao sững sững sau lưng, bên cạnh là vùng Đá Bạc đồi núi lô nhô. Ngày xưa qua đây cát lún bàn chân khi gió nồm nam; sình lầy mỗi mùa mưa xuống; bây giờ rải nhựa phẳng lỳ nối bãi tắm Xuân Thành – vùng muối Hộ Độ và Thị xã Hà Tĩnh bằng con đường quanh co ven biển thơ mộng hữu tình. Một vùng nước biếc non xanh, thiên nhiên tươi đẹp, dân tình no ấm, hiền hoà. Cương Gián đang giàu lên nhờ “ngoại lực” lẫn “nội lực”.

Rồi mai đây, Nghi Xuân sẽ xuất hiện thêm nhiều tỷ phú “dám liều” như tỷ phú Trần Xuân Hồng.

Quang Long