CGO_Đã gần ngót trăm mùa lúa, họ hàng nhà vịt sống tha phương trên đất xứ người. Đêm đến gió mùa thổi ào ào qua vùng sông nước lạnh lẽo, những tiếng rên ốm yếu của bà Cò hàng xóm làm cho vợ chồng vịt không tài nào ngủ được. Tội nghiệp cho họ, xưa khỏe mạnh là thế mà nay gầy gò xanh xao như mớ rau mồng tơi nát nhàu. Hình như họ mắc phải chứng trướng bụng bởi vúng này ô nhiễm nặng nề. Nhớ ngày trước, Cò bố suốt ngày lặn lội tìm mồi nuôi vợ sinh đẻ, khi đàn con đã đủ lông cánh, cò bố gọi các con ra bảo rằng: Nay các con đã lớn, phải tự mình bươn chải kiếm sống, nói đoạn Cò bố tha từng con bay tít lên trời xanh và thả xuống, con nào dũng cảm thì dang cánh bay đi, con nào yếu đuối không đủ bản lĩnh thì lao đầu xuống đất tử nạn.
Tập cho con vào đời, cha mẹ cũng phải dũng cảm, bản lĩnh, nhưng với sự tàn phá môi trường của con người Cò phải bó tay. Cò nghĩ, con người khôn ngoan là thế mà sao họ lại tự hủy họaị môi trường sống của chính mình và của muôn loài, Cò buồn và cho rằng khôn ngoan chưa đủ mà con người cần phải có gốc Nhân , nền Nghĩa.
Họ hàng nhà vịt trời, sau nhiều năm con cháu sinh sôi nảy nở từng đàn, chẳng ai bảo ai, cũng giống như cha mẹ, chúng nó lại bay đi kiếm miền đất mới tìm kế sinh nhai. Kiếp sống cứ quay tròn như vòng xoay của vũ trụ, mọi thứ cứ thay đỏi hàng ngày. Thiên nhiên hùng vĩ với những rặng núi xanh lơ, những rừng cây cổ thụ cao đẹp ngày nào nay bị đốn phá, thay vào dó là những dự án của con người đi đào mỏ quặng. Bà con nhà vịt trời sống bên những khe suối trong vắt nay phải hò nhau tháo chạy. Dưới những cánh đồng xanh bao la, bây giờ người ta kéo cát lấp đầy để xây cất nhà máy, để rồi đêm ngày thải ra ngững dòng nước đục ngầu hôi hám.

Cương Gián năm 1947 nay còn đâu?
Đêm khuya dần, gà canh ba đã gáy, trời khuya lạnh ngắt, hai vợ chồng nhà Vịt nhớ đến quê hương. Nơi đó có rào Mỹ Dương bốn mùa nước chảy trong vắt, lúc mới thành hôn hai vợ chồng kiếm sống hạnh phúc trên khúc sông này. Từ cầu rạo làng Bừ qua Vũng chùa đến cống Đá bạc, từ con kênh cho đến rừng sác mênh mông, nơi nào cũng đem đến sự sống yên bình cho muôn loài. Con người ở đây hiền lành chăm chỉ, nhân hậu thật thà. Cảnh sống đông vui trên bến dưới thuyền. Vào cuối vụ đánh cá biển, Các lái lại lo tu bổ thuyền mành để chở nước mắm ra tận Bắc kỳ bán. Dân xứ Thanh, Nam Định, đất Kinh Kỳ Thăng Long nghiền nước mắm Cương gián, đã có thời nước mắm nơi đây vượt cả thời gian sang tận Pa Ri hoa lệ. Khi tết về từng thuyền đầy ắp hàng hóa, nào lụa Nam Định, nào áo Badxuy cho các bô lão, nào mũ, bóng cho trẻ con, rồi những bộ Saloong, Tràng kỷ, Tủ chùa của Tàu đẹp như tranh, pháo xứ Bắc đem về nổ thâu đêm tới sáng. Quê hương , ôi hai tiếng ngọt ngào mỗi khi Vịt ta nghĩ về đó, có lần mải tìm mồi cho con, Vịt mẹ không may bị cố cu Đắc vồ được bên cạnh cái vó trục, tưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình được chấm hết cùng với cút rượu. Nhưng không, cố cu Đắc chỉ nhổ một cái lông cánh để làm cái xoi tai rồi thả nàng xuống nước kèm theo một lời nói tình người ấm áp như mùa xuân: “Về với con mi”. Vịt ngước mắt nhìn bầu trời xanh bao la, bâng khuâng khi nghe một cậu học trò vừa đi vừa đọc bài thơ của Tế Hanh :
“ Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi giữa buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống dòng sông lấp loáng
Chẳng biết nước có giữ ngày , giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi……”
Trong đêm đông lãnh lẽo cô đơn xứ người, vợ chồng Vịt quyết định hồi hương Cương Gián, trở lại với dòng sông xưa, nơi mà cố cu Đắc miệt mài bên cây vó trục ngâm thơ đếm thời gian.

Nay còn đây 2 bên mép rào Mỹ Dương đầy rác thải

Nước sông rào ố đục đọng lại đây.
Tưởng rằng khung cảnh nơi đây vẫn như xưa, nhưng khi về đến nơi vợ chồng Vịt thấy bàng hoàng, rào Mỹ Dương đã đục ngầu, cảnh trí nơi đây nhàu nát, xơ xác như chiếc áo tơi trong mùa mưa bão. Chẳng còn một bến nước nào, chẳng thấy bóng dáng bà cu Trại, cố đỏ Sè xuống sông tắm gội, mùi thơm của bồ kết, lá chanh được thay vào là mùi tanh hôi của rác rưởi dơ bẩn của chính con người.
Vợ chồng nhà Vịt về quê đã không tìm được nơi nào ẩn nấp tìm mồi, bệnh tật bắt đầu phát ra, lại cái chứng trướng bụng của bác Cò, vợ chồng nhà vịt chết dần chết mòn, xác của nó trôi dạt về cống Đá bạc cùng với xác chết của nhiều sinh vật khác. Những cái xác chết oan uổng cứ đầy dần lên, áp vào cái cống bê tông nghiệt ngã như muốn tạo ra một sức mạnh để mở cái chỗ tắc nghẽn chết người này. Cái chỗ tắc nghẽn mà chính con người đã tạo ra do không tính toán kỹ càng.

Bac Thao oi !” Ngoc nhu vit “chet la phai . Rao My Duong thoi nay chang can xet nghiem ma chi nhin qua thi cung thay o nhiem , viec chi ma van co dinh cu . Dong ho Qua nha em moi that la oan uong , noi tieng thong thai vay ma tiet ..tiet het ca roi . Tu bao doi nay Qua chung em chi dung nuoc gieng , nuoc gieng Cuong Gian trong veo . Tuong nuoc gieng trong veo la sach , nao ngo khi chieu den vang dan nhung am thanh Qua…Qua …Qua boi can benh Ung Thu thi moi biet nuoc gieng bay gio chang con duoc nhu xua . Khi xua , mat do dan cu thua thot , xe dap , thuyen buon va goi dau bang bo ket . Thoi nay , hang ngin cai xe may xa dau mot cach vo tu , vo so rac thai cong nghiep va thuc pham cung lam dung hoa chat . Cuong Gian ta tinh qua khpoang tren duoi 15000 Dan , nguoi de dat khong de . Moi nguoi binh quan 1 ngay / 3 kg rac thai , 3 kg x 15000 = 45 tan /1 ngay ( chua ke gia suc ) . Vay mot nam hon 2000 tan rac thai chay di dau , Dau thai xe may di dau ? Xa phong bot giat di dau ? Nha ve sinh tu hoai thoat ve dau ?…da phan ngam xuong dat rui chui vo gieng cua chung ta .
Bác Thảo ơi!Đọc bài Bác viết cháu cũng thấy buồn.
Gần trăm vụ lúa,nghĩa là gần nửa đời người,trải qua bao sóng gió nơi xứ người cơ cực,”vợ chồng Vịt”mới quyết định hồi hương.Vậy mà về với quê hương ,họ lại không cảm nhận được niềm vui niềm, hạnh phúc trọn vẹn chỉ vì cảnh sắc quê hương đã đổi khác.
”Ô nhiễm môi trường”
_điều đó thật đáng sợ phải không Bác?
Cháu mong ”vợ chồng Vịt”cũng như bao người khác sẽ tìm thấy niềm hạnh phúc mới khi trở về với quê hương.Cháu nghĩ rằng,con người có thể làm thay đổi được thiên nhiên(chỉ một phần nào đó).
Bức tranh của bác Nguyễn Ngọc Thạch cho thấy cảnh sắc Cương Gián khi xưa thật đẹp và nên thơ.Rào Mỹ Dương đã thay đổi hoàn toàn.Thật tiêc bởi xung quanh rác rưởi quá nhiều,nước dưới rào đục bị đục …nếu không thì cảnh sắc thiên nhiên nơi đây đâu đến nỗi…
Chiếc cầu mới bắc qua rào đã giúp bà con đi lại dễ dàng hơn…,mùa màng sẽ bội thu,không khí sẽ thoáng đãng hơn…điều đó chúng ta có thể làm được,chỉ cần mỗi người mang trong mình một chút ý thức vì cộng đồng.
Cảm ơn bác đã có ý kiến,giúp mọi người hiểu ra vấn đề…chúc bác sức khỏe và công việc tốt.