Bài thơ về O

Nói về những người chung tay xây nên cuộc sống của tôi,ngoài thầy mẹ tôi ra,còn có cả O tôi.Ông bà tôi có sáu người con, O tôi là con út trong gia đình.Thương tôi cảnh mồ côi cha,mẹ đi lấy chồng,nhà nghèo khổ,O thường chắt bóp cho tôi thêm lúc thì mấy cân gạo, lúc nắm cá khô .Nhà O tôi cũng chẳng khá giả mấy,nhưng O có tấm lòng thương con, thương cháu chẳng ai bằng Dành tình thương yêu về người O của riêng mình và cho những người O đáng kính của cả làng, tôi viết bài thơ “O Tôi” như sau:

O TÔI

Ông bà tôi mất sớm
O bươn chải thành người
Tiễn chồng đi bộ đội
Sinh con,tay O nuôi
Chồng về lo việc xã
Đi suốt đêm,suốt ngày
Kháng chiến như hơi thở
Không thể ngừng một giây
O chăm con,chăm cháu
Lo cho bạn của chồng
Hỏa hoạn nhà bốc cháy
Chỉ cứu cây súng trường

Ở đâu có người đói
O biếu cơm,biếu tiền
Ai ốm đau,mệt mỏi
O thăm hỏi,thuốc thang
Cả làng đều gọi O
Từ khi O còn trẻ
Giờ già rồi vẫn thế
Cả làng đều gọi O.

Tốt nghiệp trường cấp hai,tôi được lên thẳng cấp ba Can lộc.Tuổi thiếu niên đói khát và rách rưới tiếp tục theo tôi vào lớp Tám .Trong khi anh trai tôi đang học Trung cấp sư phạm trong thị xã Hà tĩnh,mẹ tôi lo không chu cấp nổi cho cả hai đứa đi học xa nhà nên đã quyết định để tôi nghỉ học. Bà bảo: “Thôi thì vì hoàn cảnh,con tạm nghỉ học một vài năm,đợi đến khi anh ra trường, đỡ túng bấn hơn,thầy mẹ cho con đi học tiếp” . Ở quê tôi vẫn thường vậy,đứa lớn kiếm được nghề rồi chắt bóp nuôi em ăn học; có thế thì cả một đàn con năm bảy đứa trong một gia đình mới có thể dìu díu nhau nên người.Tôi buồn lắm.Nghĩ đến cảnh không còn được đến trường,tôi ôm mặt khóc.Rồi tôi bảo mẹ: “Mẹ ơi! Nhà còn chiếc mâm thau; hay mẹ cho con bán đi lấy tiền đong gạo học tiếp một vài tháng rồi ta tính sau”.Nghe tôi nói,mẹ tôi cũng khóc òa và đành cắn răng cho tôi học tiếp.Hồi đó cả tỉnh Hà tĩnh chỉ có mấy trường cấp ba.Huyện Nghi xuân và Can lộc chung nhau một trường.Từ nhà đến trường khoảng 30 Km nên tôi phải ở trọ.Học xong sáng thứ bảy ,tôi đi bộ về nhà.Tối thì đến nơi.Ăn tối xong (nói là ăn tối cho oai, chứ thực ra thì chỉ có mấy củ khoai lang với mấy quả cà; họa hoàn lắm mới được một bữa cơm trắng),tôi vót vành và là lá để mang lên nhà trọ chằm nón.Thường thì công việc này chiếm hết cả buổi tối và cả sáng hôm sau. Ăn trưa xong,tôi lại lên đường cùng mấy đứa bạn.Những ngày đẹp trời, chúng tôi thường leo băng qua núi Hồng lĩnh cho gần.Tôi mang trên lưng bộ vành nón, một chiếc xắc xanh chứa mấy cuốn sách,vở,bộ lá nón đã là và một chiếc tay nải đựng hơn mười bơ gạo trộn ngô xay cùng một ống bương đựng hơn chục con cá lẹp hoặc cá trích kho muối. Đó là tất cả nguồn dinh dưỡng nuôi sống tôi suốt một tuần. Những khi bươn qua sườn núi,gió từ biển lồng lộng thổi lên mát rượi,tôi có cảm giác mình như một cánh diều bay bổng giữa không trung.Tuyệt hơn nữa là khi trước mắt mọi người hiện ra một rừng sim chín mỏng. Chúng tôi thi nhau hái sim rồi cùng phá lên cười khi nhìn đứa nào đôi môi cũng như dính đầy mực. Sau những lần như thế,tôi lại vừa đi,vừa lặng lẽ làm thơ.

Công việc tại nhà trọ dường như ngày nào cũng giống ngày nào,sáng đi học,trưa về nấu cơm ăn,chiều ngồi chằm nón rồi đi hái thêm một nắm rau lang cho bữa tối.Cơm xong,học đến khoảng 12 giờ đêm thì tắt đèn đi ngủ .Mỗi tuần tôi làm được một chiếc nón mang về,mẹ bán được khoảng ba đồng.Số tiền này đủ để mẹ mua gạo và cá cho tôi ăn trong một tuần.Hồi đó đối với mọi người cái không thể không có là lương thực, còn cá thịt thì có cũng được, không có cũng không sao.Học sinh như tôi,Nhà nước phân phối cho mỗi người 11 kg gạo mỗi tháng với giá bán có 3,6 đồng một yến. Tiêu chuẩn là vậy,nhưng cửa hàng không có gạo bán hết mà thường phải độn 3 kg ngô xay;do đó mỗi tháng tôi chỉ được mua 8 kg gạo.Cái bút danh “Tố lam” ( nói lái từ Tám lô) tôi vẫn dùng cho thơ văn,nhật ký thời đó được bắt nguồn từ chuyện gạo cơm. Với sức ăn của những người đang lớn,cá thịt chẳng có bao nhiêu,tiêu chuẩn gạo ăn như vậy làm tôi lúc nào cũng thấy đói.Thấy vậy,O rất xót,cho tôi thêm mỗi tháng 3 kg gạo.

Giờ đây,khi mái đầu đã bạc,cha mẹ đã qua đời nhưng mỗi lúc có điều kiện tôi lại cố tranh thủ về quê. Một trong những động lực thúc dục tôi làm điều đó là muốn được về thăm O. Mỗi lần được gặp O, tôi lại muốn ở bên O lâu hơn một tí và có cảm giác như được gục đầu vào lòng mẹ những ngày thơ dại. Hình như trong mắt O, tôi vẫn chỉ là một đứa cháu côi cút bé bỏng thuở nào và tôi ,tôi cũng thấy vô cùng dịu ngọt khi được O chiều chuộng như thế.

TS. Hoàng Văn Huấn

Dinh Quang Dung [saotho@yahoo.com], 31/10/2011, 08:06pm: Doc bai viet cua anh, that su lam em qua xuc dong. Xuc dong boi nhieu ly do. Thu nhat: la mot Tien sy, dam nhiem 1 cuong vi lon o chinh phu, o Bo ke hoach va dau tu, voi mot tu duy chien luoc mang tam voc Quoc gia va Quoc te ma loi van va cau chuyen het suc gan gui, moc mac than quen. Cau chuyen co that khong he hu cau, dien ra cach day khoang 50 nam ma van nhu moi y nguyen nhu hoi tho nong bong cua tinh \”O- chau\” dien ra moi hom qua. Mot nhan cach lon, mot tam hon lon, ma gan gui biet bao, ma van muon ve \” Up mat song que\” , muon sa vao long me, long \”O\” nhu thuo con tho dai… – Thu 2: Tho va van cua anh gan gui nhung bo cuc, van phong het suc chat che va mach lac. tinh cam xuyen suot bai tho rat chan thanh va dung muc, cuoi cung duoc day len thanh cao trao o cuoi bai van. Do la the hien mot nghia cu cao dep, mot dao ly cua dan toc Viet nam \”Uong nuoc nho nguon\”. Con nho trong buoi hop Hoi Dong Huong tai Ha noi, chau noi dich ton cua Anh, The he thu 3 sinh ra va lon len o Ha noi ma van Tu hao dong dac tuyen bo: \”Chau la nguoi cuong gian!\”… nhu vay cai chat \”Nha Van\” o Anh no hoa quyen Quoc te voi Que huong la mot – Thu 3: cam on bai \’\’tu su\’\’ nay, chung em- nhung nguoi Cuong gian the he dan em moi biet them nhung tam guong vuot kho voi long qua cam phi thuong va khi phach chau con Nguyen Xi. Nguyen Thiep… Ngay truoc chung em cung kho, nhung cung khong den muc nhu the he cac anh va cung chi hinh dung ra su gian kho o mot muc do nao do thoi. Qua bai viet nay chung em moi tham thia, biet them 1 phan cuoc doi cac anh, nhung nguoi ma em nguong mo va tu hao…