CGO_Cương Gián là một làng cổ ở huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh) ra đời cách nay hơn 700 năm. Từ thời xa xưa nơi đây đã có nghề làm nước mắm. Nước mắm Cương Gián ngon nổi tiếng khắp xứ Nghệ. Vài trăm năm trước đã có những thương lái đưa nước mắm ra bán tận Hà Nội và Nam Định. Nhưng do nhiều nguyên nhân nghề làm nước mắm ở Cương Gián mai một dần, chỉ còn vài chục gia đình sản xuất tự cung tự cấp. Năm năm trước đây, Cương Gián mới khôi phục nghề làm nước mắm, người đi đầu là bà Nguyễn Thị Văn.
Bà Văn xuất thân trong một gia đình chuyên nghề làm nước mắm ở thôn Tân Thượng. Bà cho biết gia đình bà đã 3 đời làm nước mắm. Khi nhiều gia đình bỏ nghề thì bà vẫn làm nhưng với số lượng không nhiều lắm để cho gia đình dùng và bán cho những người ưa thích nước mắm Cương Gián. Khi nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng lớn, bà trao đổi, bàn bạc với những gia đình có nghề truyền thống và vay vốn của quĩ tín dụng nhân dân xã để đầu tư sản xuất với qui mô lớn. Nghề làm nước mắm ở Cương Gián được khôi phục. Nước mắm của bà Văn chế biến từ cá cơm, cá trích, cá nục, cá mu, có độ đạm cao, thơm, màu cánh gián, để lâu không bị hư hỏng, không pha trộn các hóa chất nên bảo đảm vệ sinh. Trước những ngày giáp Tết Nguyên đán Đinh Hợi, khách vào nhà bà mua đông nườm nượp, chen lấn nhau. Chỉ tính trong dịp Tết, bà đã bán được gần 500 lít, giá mỗi lít 30.000 đồng. Bà Văn cho biết tuy lãi không nhiều nhưng vẫn vui vì nước mắm Cương Gián đã được khách hàng ưa thích. Noi gương bà Văn, nhiều gia đình trong xã đã khôi phục nghề nước mắm truyền thống địa phương. Hiện nay, Cương Gián có 200 hộ gia đình sản xuất nước mắm, sản lượng hằng năm 100.000 lít, không những đáp ứng nhu cầu trong xã mà còn có bán đi khắp xứ Nghệ.
Người xứ Nghệ một lần nữa lại được thưởng thức nước mắm Cương Gián. Nhiều gia đình phụ nữ ở đây thoát nghèo nhờ khôi phục nghề nước mắm truyền thống.
Lê Văn Thơn
……………….0.0.0……………….
