Nhà lão đông anh em. Lập gia đình tròn một năm, vợ chồng lão ra đầu làng chụm túp lều, ở riêng. Một túp lều tranh, hai trái tim vàng, lão Khúc đã sống những tháng ngày hạnh phúc bên cô vợ trẻ. Cuộc sống tuy nghèo đói, đơn sơ, nhưng cơm lành canh ngọt.
Lão Khúc thường nói với vợ:
“Đời chúng ta đã khổ vì những cuộc chia ly. Dứt khoát, mình không được để con cái phải khổ bởi cha mẹ!”.
Số là, bố lão Khúc qua 2 lần vợ. Người vợ trước bỏ đi biền biệt, để lại 5 mặt con. Cha của bà Huê chết, mẹ bà vướng vào một cuộc tình với tay lái trâu, sinh được 3 cô con gái. Cái vung méo úp lên cái nồi méo.
Một buổi đẹp trời, tay lái trâu bảo với mẹ bà Huê: “Cô ở nhà trông con, tôi vào Nam buôn bán. Có chút vốn liếng, tôi lại trở về!”. Nói xong, bèn lùa con trâu cái ra ngõ. Từ đó mất dạng.
Mẹ con bà Huê khổ cực. Họ hàng người chồng cũ không chấp nhận đứa dâu tái giá, tìm cách đuổi ra khỏi nhà. Họ xúm lại, chửi bới, gọi mẹ bà là “Con đĩ”. Có hôm, mấy người đàn ông họ Vũ (họ chồng cũ đã khuất) xông đến, lôi mẹ con bà ra gốc rơm, doạ thiêu sống. Có kẻ nảy ra sáng kiến trói chặt mẹ con bà bằng sợi dây thừng, bên tổ kiến lửa. Mẹ con bà Huê bị kiến đốt từ sáng đến trưa, ngất xỉu.
Ba cô con gái, sản phẩm cuộc tình riêng với tay lái trâu, không được mang họ Vũ, không được ghi vào gia phả họ Vũ. Mẹ bà cũng không muốn con cái mình mang tên họ của tay lái trâu, kẻ bạc tình, bèn lấy họ của mình đặt cho con.
Bà Huê thấm thía nỗi khổ từ tấm bé, nên nói với chồng:
“Đời đời kiếp kiếp, em hứa sẽ mãi chung thuỷ với anh!”.
Lão Khúc âu yếm nhìn vợ:
“Nói lời, xin giữ lấy lời!”.
Bà Huê bảo:
“Có cần cắt máu ăn thề không?”.
Lão Khúc lắc đầu:
“Không cần! Chỉ cần em giữ lời là được!”.
Thời gian thấm thoắt trôi đi, vợ chồng lão Khúc sống yên ấm, hoà thuận. Có cơm ăn cơm, có cháo ăn cháo. Dưới túp lều tranh, lần lượt, những đứa con ra đời.
Mấy tay trung niên trong làng nói với lão Khúc:
“Làm đàn ông, suốt ngày ôm váy vợ, thật không biết thẹn! Tung cánh bay đi, trời rộng đất dài, đi với chúng tao lên miền núi đẵn gỗ, xuôi bè, kiếm được khối tiền. Có tiền, mới ngẩng đầu lên được!”.
Nghèo thì hèn. Lão Khúc thấy đám trai làng nói có tình, có lý, bèn về bàn với vợ:
“Em ở nhà nuôi con, anh theo lũ bạn xuôi bè lên miền ngược, dăm bữa nửa tháng lại về một lần. Bám đồng, bám ruộng, quanh quẩn mấy tấc đất cỏn con thế này, đói kém dài dài!”.
Bà Huê trong bụng không muốn chồng đi xa. Nhưng nghĩ đến đàn con ốm yếu, nheo nhóc, nghĩ đến hoàn cảnh gia đình túng quẫn, bà miễn cưỡng gật đầu đồng ý.
Lão Khúc nói với người anh họ:
“Em lên rừng kiếm gạo nuôi vợ con. Huê ở nhà, phận đàn bà, con mọn, mọi việc lớn bé trông cậy vào anh!”.
Nói rồi xách tay nải, nhằm hướng miền Tây thẳng tiến.
Mùa Hè, nắng miền Trung đổ lửa. Tay săn chim trở thành lâm tặc, ngày ngày chui lủi chốn rừng thiêng, đẵn gỗ, chặt nứa, kết thành bè xuôi dòng Lam xuống hạ lưu bán cho các Nậu. Mỗi tháng một lần, lão Khúc đáo qua nhà thăm vợ con. Kiếm được đồng nào, lão giao hết cho vợ, chỉ giữ lại một ít tiền làm lộ phí, ăn uống dọc đường. Bà Huê sống tằn tiện, chắt góp, cuối năm vợ chồng họ xây được căn nhà mới.
Năm mưa to gió lớn, lão Khúc và đám lâm tặc bị mắc kẹt nơi sơn cùng thuỷ tận mấy tháng liền. Nước dâng trắng xoá, cầu cống bị nước lú đánh sập, bản làng thành ốc đảo, mất liên lạc với bên ngoài. Lão Khúc phải ăn sắn thay cơm trừ bữa.
Trở về thôn Kiệt, lão gầy xọp đi vì đói. Có người mách:
“Trẻ chăn trâu nhìn thấy bà Huê và ông anh họ vật nhau ngoài bờ đê!”.
Lão Khúc không tin. Lão đem chuyện này ra hỏi vợ.
Bà Huê nước mắt lưng tròng:
“Anh còn lạ gì mồm miệng độc địa của dân thôn Kiệt! Chắc họ thấy mình xây được nhà, ghen ăn tức ở, nên tung tin thất thiệt đó thôi!”.
Lão gặng hỏi:
“Thật không có chuyện đó chứ?”.
Bà Huê thề thốt:
“Trời đất chứng giám. Em mà nói dối, tròng mắt em nổ liền! Em thương anh không hết, một lòng một dạ chung thuỷ với anh, ai lại đi làm chuyện lăng nhăng bậy bạ đó!”.
Lão Khúc nói:
“Anh cũng tin là không xảy ra chuyện như làng trên xóm dưới người ta đồn thổi!”.
Gạt mối hoài nghi sang một bên, lão Khúc lại lầm lũi đi vào rừng.
Mùa nước cạn, lão khăn gói về nhà. Lý Phương chặn ngay đầu ngõ:
“Ông nên ở nhà, tiếp tục nghề đơm chim!”.
Lão Khúc ngớ người ra:
“Nghề đơm chim may ra chỉ đủ ăn. Làm lâm tặc, trong túi luôn sẵn tiền. Sao ông lại bảo tôi bỏ nghề lâm tặc?”.
Lý Phương cười mỉa mai:
“ở nhà đơm chim, ở nhà giữ vợ!”.
Nghe Lý Phương nói vậy, ruột gan lão như đứt ra từng đoạn. Nỗi hoài nghi, ghen tuông lại ập đến. Đốm lửa le lói trong tim phút chốc bùng lên thành ngọn lửa. Lão cảm thấy sôi máu.
Nhưng không bắt tận tay day tận mặt, không có chứng cứ ngoại tình, lão làm gì được mụ vợ?! Lão có thể làm gì được, khi bà vợ vẫn một giọng ngọt ngào, một anh, hai anh.
Bẵng đi vài hôm, lão đạp xe sang làng bên thăm ông bạn cũ. Về nhà, đêm, lão quờ tay sờ háng vợ, thấy nhoèn nhoẹt, lão nghi hoặc trong lòng không yên.
Nằm bên vợ, lão Khúc giả vờ ngủ say. Hơi rượu phả ra khai khai, nồng nồng. Lão giả vờ kéo gỗ, tiếng ngáy như sấm. Lúc này, bà Huê quay lưng, buột tiếng thở dài.
“Mẹ kiếp! Chắc có chuyện!”, lão Khúc nhủ thầm.
Lão muốn dựng bà vợ dậy, trị cho một trận. Nhưng lão vẫn nằm yên. Không có chứng cứ ngoại tình, đến bố lão cũng chẳng làm gì được.
Lão Khúc nghĩ ra một kế. Lão nói với vợ:
“Chuyến này, tôi đi xa, có lẽ cuối năm mới về được!”.
Giọng bà Huê buồn buồn:
“Anh lại đi?!”.
Mặt trời ngang đọt tre, lão xách tư trang ngược đường tỉnh lộ, nhằm phía miền Tây. Nhưng không như mọi hôm, lão đột ngột thay đổi hành trình, quay về thôn Kiệt khi trăng vừa lên. Đến gần nhà, lão Khúc đi tắt qua cánh đồng, lội qua trổ chim, men theo hàng rào dâm bụt. Lão dừng lại ở gốc na, nghe ngóng.
Con mực sủa hoắng lên mấy tiếng, chợt phát hiện thấy chủ, nó cụp đuôi im re.
Lão mon men đi vòng ra sau hồi, áp tai vào cửa sổ. Trong nhà chẳng có động tĩnh gì cả. Chừng vài chục phút sau, lão trở lại gốc na, ngồi phệt xuống đất, định bật diêm châm thuốc hút. Chợt cuối khu vườn phát ra tiếng ho khan.
Lom khom cúi sát xuống đất, lão đi gần như bò, lặng lẽ như con rắn trườn về phía nơi vừa phát ra tiếng động. Cạnh lùm cây lộc vừng, hai cơ thể trần truồng phơi ra dưới ánh trăng.
“Đồ đĩ rạc!”, lão rít lên qua kẽ răng.
Tiếng rên phát ra nhè nhẹ. Đúng là tiếng rên quen thuộc của mụ Huê. Không kìm nén được nữa, lão bật đèn pin, lao đến…
Quang Long
