Đó là làng tôi, xã Cương Gián, huyện Nghi Xuân, Tỉnh Hà Tĩnh giàu lên nhờ xuất khẩu lao động. Tuy vậy một số gia đình lại rơi vào hoàn cảnh éo le, bần cùng, cơ cực khi xuất ngoại.
Quê hương là gì hỡi mẹ
Ai đi xa cũng phải nhớ nhiều!
Là người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này, bởi thế tôi chứng kiến sự đổi thay từng ngày từng giờ của quê hương. Tôi nhớ những năm là học sinh tiểu học, làng tôi còn nghèo lắm, trong thôn nhà nào mà khả giả lắm mới có cái tivi đen trắng cứ có bộ phim hay là tối đến từ trẻ con cho đến người lớn cứ tối đến quây quần lại cùng uống những bát nước chè xanh và xem và bình luận những hình ảnh trên vô tuyến. Tình quê rất ấm áp, thân thiết và gần gũi.
Hình ảnh ngôi nhà khá giả khi chưa xuất ngoại
Nhưng rồi đến khoảng những năm 1990 nhà nước có chủ trương đi xuất khẩu lao động, đến với Nghệ Tĩnh nói chung và xã tôi nói riêng. Cho nên xã và gia đình đã phối hợp tạo điều kiện đưa các thanh niên ra nước ngoài để lao động với mong muốn thay đổi cuộc sống. Ban đầu mọi người cũng lo lắng, ái ngại . Nhưng một thời gian ngắn sau đó, khi nhiều người giàu lên nhờ xuất ngoại thì ai cũng đổ xô đi bằng mọi cách thông qua mối quan hệ, qua môi giới
Vì ra nước ngoài làm ăn chăm chỉ và điều kiện thuận lợi cho nên, từ đây cuộc sống dần dần khấm khá. Từ một xã nghèo nhất huyện Nghi Xuân với những túp lều tranh dột nát, những chiếc xe đạp cọc cạch, những con đường ghồ ghề cát bụi, giờ đây thay vào đó là con đường nhựa thẳng tắp khang trang đầy đủ tiện nghi, các loại xe tay ga đắt tiền, các cửa hàng, cửa hiệu như: mua bán vàng bạc, thu đổi ngoại tệ… đã có mặt.
Cuộc sống dần dần được cải thiện, hầu như gia đình nào cũng có nhà cửa, phương tiện, nội thất đắt tiền. Còn có tiền gửi tiết kiệm hàng tháng thu lãi rất cao. Nhắc đến xuất khẩu lao động không thể không nói đến gia đình ông Hoàng Thanh, ở thôn Nam Mới có thời điểm có con ,cháu ,dâu, rể có tới hai mươi ba người xuất ngoại. Thu nhập hàng năm gửi về lên tới hàng chục tỷ đồng. Và thành quả của các gia đình xuất ngoại , cuộc sống vợ chồng xa cách, các con thiếu vắng hơi ấm tình mẹ nhưng đổi lại đã xây dựng được ngôi nhà cao tầng khang trang, tiện nghi đầy đủ, các con ai cũng chăm ngoan học giỏi gia đình đoàn tụ, đầm ấm, hạnh phúc.
Như gia đình của Ông Hoàng Văn Giót hai vợ chồng lập ngiệp với hai bàn tay tay trắng, chỉ có hai gian nhà ngói, và hai sào ruộng cằn cỗi bạc màu. Dù siêng năng, lam lũ suốt ngày, suốt tháng nhưng cái vẫn không lo được cái ăn cái mặc. Chưa đến vụ thi hoạch đã hết lương thực. Cho nên đã vay mượn để cho vợ đi nội trợ ở Đài Loan, sau một thời gian thì gia đình đã trả hết được khoản nợ nần, xây ngôi nhà cao tầng với kiến trúc hiện đại, mua sắm đồ dùng tiện nghi, xe máy loại đắt tiền và đặt biệt là có tiền gửi tín dụng hàng tháng có đến vài triệu tiền lãi. Bốn đứa con đều vào đại học. Đa số làng tôi đều thay đổi như thế từ khi có người thân đi xuất ngoại.
Kết quả của gia đình có người xuất ngoại.
Gia đình là tế bào của xã hội cho nên khi kinh tế phát triển, đời sống ổn định đã tác động tích cực tới xã hội. Nhiều công trình phúc lợi của xã được xây dựng: hàng trăm trang trại lớn nuôi trâu bò, dê, đầu tư cho mỗi trang trại khoảng một tỷ đồng. Xây dựng các công trình phúc lợi như: trường học, trạm y tế, hội quán, đường làng đều đổ nhựa tất cả là nhờ vào quỹ tín dụng của con em làm việc nước ngoài.
Ai li hương cũng mong muốn người thân sẽ có được cuốc sống được ấm no, tương lai tốt đẹp, gia đình hạnh phúc. Nhưng có lẽ chỉ những người tha hương mới thấm thía và đối mặt với muôn vàn khó khăn. Đất khách quê người bất đồng ngôn ngữ, thói quen sinh hoạt, phong tục tập quán nhưng vì miếng cơm manh áo, vì cuộc sống quê nhà nên họ đành chấp nhận.
Bởi thế nơi quê nhà cuộc sống cũng bị xáo trộn, những gia đình chỉ một người nhưng vừa phải làm cha, vừa phải làm mẹ, lo lắng, chăm nom tất cả mọi việc trong gia đình. Con cái thiếu vắng bóng cha, không được hơi ấm hơi mẹ. Các ông bà lớn tuổi không được sự chăm sóc của con cái. Và bản thân tôi cũng trải qua thời thơ ấu thiếu vắng bàn tay hơi ấm tình mẹ. Tuy tôi được đầy đủ vật chất, được ăn ngon mặc đẹp hơn các bạn nhưng nhìn những đứa trẻ có mẹ bên cạnh tôi lại khao khát những điều bé nhỏ được mẹ chăm sóc như các bạn. Thấm thoắt thời gian cũng trôi nhanh và bây giờ mẹ tôi đã trở về gia đình được đoàn tụ, nhà cửa khang trang, vật chất đầy đủ hơn thế nữa chị em tôi được vào đại học.
Bên cạnh những thứ phải đánh đổi thế nhưng cũng có nhiều gia đình rơi vào hoàn cảnh éo le, gia đình ly tan, nợ nần chồng chất, thương tật tàn phế suốt đời, bỏ mạng xứ người, cuộc sống bế tắc. Có những điều không ai có thể lường trước được, số phận thật nghiệt ngã. Hơn nữa mốt số gia đình cũng vì tiền xuất ngoại mà rơi vào bi kịch.
Mà xã tôi thì thuyền viên đánh cá chiếm phần lớn. Công việc nặng nhọc , vất vả, nguy hiểm hiểm họa rình rập. Không chỉ lo tai nạn, rủi ro, những người đi làm thuyền viên viễn xứ còn để lại bao nhiêu lo lắng cho bố mẹ, vợ con ở nhà. “Lấy chồng nghề biển hồn treo cột buồm”, sau mỗi chuyến lên tàu xuất ngoại , những người vợ, người mẹ đau đớn mong tin. Cách đây không lâu, đúng bữa cơm, Ông Nguyễn Văn Lý trong xã tôi, nhận được điện thoại từ người cháu đang làm việc ở Hàn Quốc báo tin: “Bác ơi, ngày mai làm lể ba ngày cho anh Quyền nhé, hôm qua qua anh ấy bị rơi xuống biển chưa tìm thấy xác”. Chân tay ông rụng rời, bàn thờ con được trai 31 tuổi được lập vội.
Vì xã hội phát triển kinh tế đổi thay nên ai cũng muốn nhanh chóng thoát nghèo, kiếm vốn làm ăn cho nên tìm mọi cách để xuất ngoại với bất kể ngành nghề gì. Cho nên một số đối tượng đã lợi dụng đưa người đi lao động trái phép để thu hao hồng, lợi nhuận. Mà khi hiểm họa xẩy ra thì phải âm thầm chịu đựng, không biết báo cáo với cơ quan nào, không được đền bù hỗ trợ. Như Anh Nguyễn Văn Tưởng làm việc tự do ở Thái Lan nhiều năm, bất ngờ năm 2010 gia đình nhận được hung tin anh bị giết chết và bỏ vào bao tải ni lông công nhân môi trường đã phát hiện. Hoặc cũng mới đây, một số người làm lao động chui ở Thái Lan, về quê ăn tết bị lật thuyền ở sông Mê Kong chết và mất tích. Gia đình biết làm gì hơn ngoài sự vật vã than khóc, biết kêu ai bây giờ.
Đó là những số phận không may, để lại nổi đau, sự mất mát không có gì để bù đắp nổi. Và đây là những số phận không may của người dân quê tôi nói riêng. Cách đây chưa đầy một tháng một tai nạn thương tâm làm mười bốn người chết cháy ở Nga. Tất cả đều là người lao động nghèo, hoàn cảnh khó khăn với mong muốn thay đổi số phận nào ngờ họ phải bỏ mạng xứ người khi chưa kịp về đoàn tụ gia đình. Hình ảnh những mái đầu bạc phơ, những khuôn mặt đau khổ, những đứa thẻ thơ khắc ngoại mong đợi hình hài cha mẹ lần cuối ở Sân bay chắc ai cũng phải rơi nước mắt. Đau đớn nhất là bà Lê Thị Miêu cùng một lúc bà mất đi đứa con trai ngoan hiền, và một đứa con dâu hiếu thảo. Đáng thương nhất là cháu bé Nguyễn Quang Tuấn Anh rời quê để lại cho bà nội lúc cháu mới hơn 1 tuổi. Cháu chưa thể hình dung được hình ảnh của cha, nụ cười của mẹ. Vậy mà giờ đây mới 3 tuổi cháu đã mồ côi cả cha lẫn mẹ. Và hình ảnh cháu bé 10 tuổi ôm di ảnh với hai hàng nước mắt lăn dài trên má để chờ nhận thi hài của mẹ. Chắc hẳn ai cũng nghẹn ngào thương thay số phận một con người. Thế đó người nông dân quê tôi ra đi với bao khát vọng, hoài bão nhưng ngày trở về là những thân xác không còn nguyên vẹn, một nắm hài cốt nằm gọn trong túi.
Chị Trần Thị Phượng và cháu Trần Ngọc Minh khóc nấc bên di ảnh chị Trần Thị Châu
Vì vậy có thể thấy rằng xuất ngoại cũng là điều kiện làm giàu nhanh chóng, mang đến nguồn thu nhập lớn, làm cho thôn xóm làng mạc được đổi thay, nhưng cũng không hẳn là con đường duy nhất để làm giàu. Nhưng cũng lấy đi những sự mất mát, niềm đau nỗi khổ cho người thân là thế nào? mong rằng bà con ta hãy thận trọng, tìm hiểu kỹ trước khi xuất ngoại để không phải mang những nỗi đau mất mát như thế này nữa.
Và tôi là người con của xã Cương Gián nói riêng và của nước Việt Nam nói chung, đang sinh sống và học tập tại thành phố Hồ Chí Minh. Dù điều kiện tốt để phát triển nghề nghiệp nhưng vẫn canh cánh trong lòng một ngày được trở về công tác trên quê nhà để phục vụ những điều học hỏi được cho bà con mình. Hơn nữa tôi cũng mong rằng đất nước ngày càng phát triển vững mạnh, những khu công nghiệp, những công ty, doanh nghiệp, những trường đại học, cao đẳng đều có mặt ở khắp mọi miền quê, để không ai phải xa quê hương, xa gia đình mà cũng có nghề nghiệp ổn định và cuộc sống đầy đủ ngay nơi mình sinh ra và lớn lên.
Nguyễn Thị Thúy
