Mới đây Cận tôi có dịp mục sở thị kết quả gieo sạ lúa theo hàng của một số địa phương chưa tốt. Do chưa có kinh nghiệm hoặc làm ẩu, khâu làm đất và bón phân lót trước khi xuống giống chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật nên kết quả là lúa mọc không đều, cây lúa mới mọc chết nhiều, sinh trưởng kém. Mặt ruộng không được san phẳng trước khi gieo sạ nên đất chỗ cao thì cỏ dại mọc chen lấn với lúa; chỗ thấp, hạt lúa ngâm trong nước bị thối, hỏng; nhiều diện tích lúa mọc không đều phải cấy dặm lại, một số khác bị mất trắng phải gieo sạ lại rất tốn kém.
Trao đổi với chúng tôi, KS. Hoàng Thị Tuyết, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Phúc Thọ (Hà Nội) cho biết: Gieo sạ theo hàng là phương pháp cấy lúa tiên tiến cần đưa nhanh vào áp dụng trong sản xuất đại trà nhằm giảm bớt các chi phí về giống, vật tư và công lao động, đồng thời lại đưa năng suất lúa tăng cao hơn. Tuy nhiên, muốn cấy hoặc gieo sạ đúng kỹ thuật, đạt kết quả tốt bà con cần phải làm tốt một số khâu sau đây:
– Chỉ nên tổ chức gieo sạ ở những cánh đồng chủ động được khâu tưới tiêu: khi thiếu thì bơm vào, lúc cần thì tháo nước đi. Diện tích tập trung liền khoảnh ít nhất từ 5 ha trở lên tương đối bằng phẳng, thuận tiện cho việc san phẳng mặt ruộng.
– Làm đất: Tùy theo loại đất mà có cách làm đất cho phù hợp. Đất cấy lúa có 2 dạng cơ bản: đất chuyên lúa thường có chân vàn hoặc chân trũng khó thoát nước. Loại đất này thường làm dầm, sau khi thu hoạch lúa mùa thì rút nước, phơi ải. Nếu là đất luân canh lúa-màu vàn cao (cấy lúa vụ mùa, làm màu vụ đông) thì không cần phơi ải mà chỉ làm dầm. Đất phải được cày sâu, bừa kỹ, sạch cỏ dại, bón đủ lượng phân bón lót theo yêu cầu và san phẳng mặt ruộng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng, phát triển đồng đều, dễ điều tiết nước theo từng giai đoạn. Đất phải đủ độ nhuyễn để có lớp bùn bao phủ trên mặt ruộng để cho mầm mạ dễ bám, có đủ độ ẩm cần thiết cho mầm mạ sinh trưởng, phát triển tốt trong giai đoạn đầu (vụ xuân mộng không bị chết rét, vụ mùa không bị chết khô).
– Bón đủ lượng phân chuồng, phân xanh, vôi và các loại phân vô cơ như lân, kali, đạm…dùng cho bón lót theo qui trình trước hoặc trong quá trình làm đất. Với phân xanh, phân chuồng chưa hoai và vôi (nếu có) cần bón ngay khi cày ngả để vùi sâu dưới bùn cho kịp phân hủy, không gây hại cho cây lúa sau này; phân chuồng hoai mục và phân lân bón vào lúc cày lại; đạm và kali bón trước khi bừa cấy hoặc bừa san phẳng mặt ruộng để gieo sạ.
