Bến cá quê tôi nhộn nhịp, tấp nập khi thuyền về đầy ắp tôm cá: Người mua kẻ bán kỳ kèo giá cả; những ngư phủ với làn da đen sạm cuồn cuộn cơ bắp, rượu uống tính bằng vành quai nón, luôn đại khái, ước lượng phóng thoáng. Bến cá từ xưa đến nay luôn ấm áp tình người: Một câu hỏi lời chào không thể thiếu sau mỗi lần chở lưới không về bến; những chủ thuyền may mắn quẳng sang những con cá ngon nhất cùng vài lời chia sẻ… Ở bến cá có những cậu nhí lên tám lên mười luẩn quẩn quanh mủng cá, thấy con nào lạ mắt là chúng đưa tay nhót nhanh như cắt. Người mất cá cũng chỉ đuổi theo vài bước cùng câu chửi với “Mẹ cha mi!” rồi lại cười tươi rói, ít ai để bụng…Trò hôi cá của chúng dường như nhận được sự cảm thông của mọi người bởi nó đồng hành cùng tuổi thơ tinh nghịch của những đứa trẻ tóc vàng hoe trên bến cá. Sau buổi hôi cá chúng mang những con cá tươi ra đổi lấy những que kem ngọt lịm, tong tả nước…
Bến cá gánh nỗi lo âu của những buổi chiều tôi và mẹ tiễn bố ra khơi, sự thắc thỏm thầm kín chỉ ấn náu trong ánh mắt! Ở bến cá người vợ tiễn chồng ra khơi không như ở bến xe, bến tàu, nơi mà người ta ôm hôn nhau quấn quýt, thể hiện tận cùng những cảm xúc. Những lần tiễn bố ra khơi, tôi và mẹ chỉ biết giấu yêu thương vào lòng đứng nhìn đến khi con thuyền nhỏ khuất dần giữa mênh mong nước. Mẹ bắt đầu bấm ngón tay đếm thời khắc chờ bố trở về.
Bến cá quê tôi nín thở những chiều giông bão, khi nghe tin có lốc xoáy, áp thấp nhiệt đới xuất hiện, hay khi có tin bão xa, bão gần cả làng bỏ cửa nhà chạy ra bến cá chờ đợi những mũi thuyền trở về. Đã bao phen bến cá não nùng, buồn thảm chứng kiến những người phụ nữ khóc roòng đến cạn nước mắt. Cơn bão đã qua mà người yêu thương nhất của họ vẫn chưa trở về… Những vòng hoa lung linh thả trôi nổi trên mặt biển xanh buốt. Nhưng những người đàn bà ấy vẫn không nguôi mềm hy vọng vào một sự kì diệu nào đó…
Tôi lớn dần rồi ra phố học hành, lập nghiệp, mỗi lần về quê, tôi đứng thật lâu ở bến cá. Bến cá hiện hữu trước tôi như nguồn cội, gốc rễ của tình người, của mối ân tình trong mỗi tâm hồn những ai từng được thấm đẫm vui buồn ở đó…Trong tôi, bến cá hiện hữu quá đỗi gần gũi thân yêu. Bến cá tồn tại như một phần tất yếu với mỗi ai từng sinh ra khôn lớn lên từ làng chài…
Nguyễn Văn Hạnh
