Một vụ án li hôn đã kéo dài đến gần 10 năm trời không xong. Người dân bị xoáy vào vòng lao lý, hao tiền, tốn công và mất cả niềm tin vào cơ quan bảo vệ pháp luật…
Tất cả chỉ do tòa án các cấp ở tỉnh Hà Tĩnh cố tình bênh vực cho người không có quyền lợi. Chính vì thế mà Tòa dân sự – TAND tối cao đã hủy bản án nói trên để xét xử sơ thẩm lại.
Nhà chia dọc, đất chia ngang
Ngày 25/9/1985, cô giáo Đặng Thị Quyền ở thị trấn Xuân An kết hôn với ông Phạm Văn Nữu (ông Nữu kết hôn lần 2). Cả hai người khi kết hôn đều có nhà và đất riêng và cả hai đều không nhập tài sản riêng đó thành của chung.
Sau khi cưới nhau, ông Nữu về ở với cô Quyền tại thị trấn Xuân An. Trong thời gian hai người chung sống với nhau có làm một ngôi nhà ngói 3 gian trên thửa đất 450 m2 mà cô Quyền được cấp ngày 20/1/1985.
Cũng trong thời gian này khi có chủ trương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cô Quyền đã kê khai và được cấp bìa đỏ mang tên riêng. Ông Nữu hoàn toàn không có khiếu nại hay bất kỳ một thắc mắc nào.
Cô giáo Đặng Thị Quyền: “Tài sản riêng của tôi mà tòa cứ đòi chia cho ông ấy\”
Tháng 7 năm 2002, ông Phạm Văn Nữu gửi đơn đề nghị li hôn với cô Quyền. Ngày 30/12/2003, TAND huyện Nghi Xuân mở phiên tòa xét xử vụ kiện li hôn mà nguyên đơn là ông Phạm Văn Nữu, bị đơn là cô Đặng Thị Quyền.
Về phần li hôn không có gì phải bàn, vì cả hai bên đều thuận tình. Hai người lại chẳng có con chung nên cũng không vướng bận gì cả. Nhưng đến phần chia tài sản, TAND huyện Nghi Xuân đã bất chấp mọi nhân chứng, vật chứng để “cưa đôi” phần đất vốn là tài sản riêng của cô Quyền có trước khi kết hôn.
Dư luận ngày đó hết sức bất bình, nhiều người dân đã có đơn thư kiến nghị đến các cấp đề nghị xem xét lại bản án. Họ đặt nhiều câu hỏi về việc sự thật bị toà các cấp ở Hà Tĩnh bóp méo?
Cô Quyền kháng cáo và được TAND tỉnh Hà Tỉnh mở phiên tòa phúc thẩm vào ngày 27/8/2004. Thay vì, hủy bản án sơ thẩm, trả lại quyền lợi hợp pháp cho cô Quyền, tòa phúc thẩm lại chia cho cô Quyền phần đất nhiều hơn, ông Nữu ít hơn một tí. Lí do mà tòa phúc thẩm chia cho cô Quyền nhiều hơn là vì “bà Quyền có công nhiều hơn”.
Tòa phúc thẩm… hoài cổ
Tưởng rằng lời kêu của cô Quyền, người phụ nữ thân cô thế cô sẽ được bảo vệ. Ai ngờ, tòa phúc thẩm – TAND tỉnh Hà Tĩnh lại áp dụng vào điều luật đã hết hiệu lực để phân chia tài sản. Theo đó, tòa phúc thẩm phải công nhận cô Quyền được cấp đất từ tháng 1 năm 1985, trước khi kết hôn với ông Nữu.
Nhưng, thay vì công nhận tài sản riêng của cô thì tòa lại “phán”: “Xét thấy rằng bà Quyền và ông Nữu kết hôn với nhau trong thời gian luật hôn nhân và gia đình (HN&GĐ) năm 1959 điều chỉnh”. Do đó mà tòa đã tự gộp tài sản riêng của cô Quyền thành tài sản chung để “kính biếu” ông Nữu một phần đất có diện tích 200 m2 trên tổng số diện tích đất của cô Quyền là 450 m2.
Trong lúc đó, tại Nghị quyết 35/2000/QH10 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 10 về hướng dẫn thi hành luật HN&GĐ năm 2000 đã nêu rất rõ: “Đối với những vụ, việc mà Tòa án thụ lí từ ngày 1/1/2001, thì áp dụng luật HN&GĐ năm 2000 để giải quyết”.
Và ngay trong văn bản kháng nghị của Chánh án TAND tối cao cũng chỉ rõ: “Trong trường hợp này phải áp dụng điểm a Điều 42 Luật HN&GĐ năm 1986; Điều 32, 33 Luật HN&GĐ năm 2000 để xác định quyền sử dụng đất là tài sản riêng của bà Quyền”. Ấy thế, mà tòa phúc thẩm – TAND tỉnh Hà Tĩnh không hiểu vì sao không thực hiện mà vẫn cứ hoài cổ đến Luật HN&GĐ năm 1959?
Từ những lẽ đó, Tòa dân sự – TAND tối cao đã xét xử tái thẩm và tuyên hủy phần quyết định về tài sản của vụ án này do tòa hai cấp sơ và phúc thẩm tỉnh Hà Tĩnh xét xử để xét xử sơ thẩm lại.
Mới đây, TAND huyện Nghi Xuân đã có thông báo xét xử sơ thẩm lại vụ án. Tuy nhiên, tòa lại phải hoãn vì ông Nữu cáo ốm. Tòa thì hoãn, còn hàng trăm người dân ở thị trấn Xuân An vẫn không chịu rời vị trí xét xử để biểu thị nỗi bất bình với cách xét xử trước đây.
10.6.2010-Theo Phạm Việt Thắng (CANA)
