Sử dụng tiền công đức sai mục đích
 |
| Đền Chợ Củi bị lấn chiếm và nhiều năm không được tu bổ, tôn tạo, bị vải bạt tạm bợ che khuất. |
Đền Chợ Củi ở thôn Tháp Sơn, xã Tam Xuân Thượng, nay là xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân được xây dựng từ triều Lê. Đền còn gọi là đền Hoàng Mười, là nơi thể hiện tín ngưỡng của cộng đồng dân cư, không thuộc sở hữu của dòng họ, gia đình nào. Từ khi được công nhận và xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia năm 1993, Nhà nước đã hỗ trợ kinh phí trùng tu, xây kè chắn bờ sông Lam phía trước cổng đền vào các năm 1995 và 1999.
Năm 2001, thực hiện chủ trương của Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ VHTTDL), ngành văn hóa Hà Tĩnh đã đề nghị huyện Nghi Xuân giao UBND xã Xuân Hồng quản lý, điều hành hoạt động đền Chợ Củi.
Thời gian đầu, ban quản lý (BQL) di tích hoạt động có hiệu quả, bảo đảm nhu cầu chiêm bái của du khách gần xa. Sau này, UBND xã lại khoán hẳn việc quản lý, bảo vệ di tích, các khoản thu, kể cả tiền công đức cho ông Nguyễn Sỹ Quýnh.
Theo hợp đồng giao khoán, ông Quýnh thu và trích nộp lại cho xã để cân đối tài chính hằng năm. Mức khoán cũng hết sức tùy tiện, từ vài chục triệu đồng tăng dần lên hàng trăm triệu đồng. Năm 2010, ông Quýnh nộp cho xã 300 triệu đồng, năm 2011 nộp 420 triệu đồng. Nhưng dư luận vẫn cho rằng nguồn thu này chưa đúng với thực tế.
Do địa phương và cơ quan chức năng buông lỏng quản lý, “khoán trắng” cho cá nhân trong thời gian dài đã để xảy ra một số sai phạm tại khu di tích này, nhưng không được xử lý kịp thời và triệt để. Nghiêm trọng hơn là tình trạng con ông Quýnh dựng nhà lấn vào khu vực “đỏ” đã được khoanh vùng bảo vệ di tích.
Tranh chấp đền thiêng
Do lượng khách gần đây tăng cao dẫn đến quá tải gây mất an ninh trật tự, ô nhiễm môi trường gây phản cảm và bức xúc trong dư luận. Thanh tra ngành văn hóa nhiều lần kiểm tra, nhắc nhở, xử phạt, nhưng không chuyển biến. Ngành chức năng nhiều lần yêu cầu chính quyền địa phương chấm dứt việc khoán nguồn thu công đức cho tư nhân, các nguồn thu phải được đầu tư trở lại cho di tích đúng mục đích theo quy định của pháp luật.
Theo chỉ đạo của UBND Hà Tĩnh, ngày 17.2.2011, huyện Nghi Xuân thành lập BQL di tích đền Chợ Củi, trực thuộc huyện thay thế BQL của xã trước đây nhằm quản lý điều hành các hoạt động của di tích theo đúng Luật Di sản và các quy định hiện hành của Nhà nước.
Nhưng trước đó, ngày 1.1.2011, do UBND xã Xuân Hồng đã ký hợp đồng kinh tế không số với ông Nguyễn Sỹ Quý (con ông Quýnh) “khoán trắng” việc quản lý, thu lệ phí và tiền công đức đến hết năm 2011. Viện lý do hợp đồng chưa hết hạn, ông Quý không chịu bàn giao việc quản lý cho BQL di tích do UBND huyện thành lập và cản trở việc triển khai một số dự án đầu tư tôn tạo di tích đền Chợ Củi đã được cơ quan chức năng phê duyệt.
Ngày 30.6.2011, UBND tỉnh có văn bản số 2115/UBND chuyển chủ đầu tư tu bổ, tôn tạo, nâng cấp di tích cho Sở VHTTDL Hà Tĩnh. Ngày 11.11.2011, chủ đầu tư phối hợp với UBND huyện Nghi Xuân tổ chức cuộc họp toàn thể cán bộ cốt cán xã Xuân Hồng và mời đại diện gia đình ông Nguyễn Sỹ Quýnh để quán triệt, thống nhất phương án quản lý di tích.
UBND huyện Nghi Xuân cũng ra văn bản giao UBND xã Xuân Hồng chấm dứt hợp đồng với gia đình ông Nguyễn Sỹ Quýnh, bàn giao toàn bộ cơ sở vật chất, di tích để BQL của huyện tiếp nhận quản lý và vận hành theo mô hình mới. Theo kế hoạch, từ ngày 1.1.2012, gia đình ông Nguyễn Sỹ Quýnh đã hết hạn hợp đồng với UBND xã Xuân Hồng, BQL di tích của huyện tiếp nhận quản lý đền Chợ Củi, nhưng gia đình ông Nguyễn Sỹ Quýnh vẫn không chịu hợp tác và bàn giao đền cho BQL di tích.
Huyện Nghi Xuân và Sở VHTTDL Hà Tĩnh cũng đánh giá cao công lao của gia đình ông Quýnh và người dân địa phương trong việc bảo vệ đền Chợ Củi thời gian qua. Trong quá trình chuyển đổi mô hình quản lý mới, địa phương tiếp tục ưu tiên cho gia đình ông Quýnh và người dân địa phương trong công tác thủ từ, phát triển dịch vụ khác tại đền Chợ Củi. Tuy nhiên, gia đình ông Nguyễn Sỹ Quýnh vẫn chưa thực hiện bàn giao đền cho BQL di tích.
Theo La Minh(Báo Lao động)
