Sáng 18/5/2011, có 1 gia đình ở huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, thuê xe mang biển kiểm soát 29M-0505 về chợ Giang Đình tìm mộ liệt sĩ có tên là Hạnh. Đi cùng xe, có 1 thanh niên khoảng 25 tuổi (những người đi tìm mộ cho biết là cháu của liệt sĩ Hạnh) có nhiều biểu hiện không bình thường, giống như bị “ma nhập” như tay chân múa máy, đập đầu, hò hét, kêu la đau đớn, đến gần chợ bảo dừng xe, chạy vào chợ ngã úp xuống mặt đất.
Sự việc này làm nhiều người dân hiếu kỳ kéo về chợ Đình, tụ tập vòng trong, vòng ngoài đông như nêm. Chúng tôi tận mắt chứng kiến cảnh người cháu liệt sĩ, mặc quần áo bộ đội, đầu đội mũ, chân đi dép rọ lên đồng giữa thanh thiên bạch nhật.
Khi lên đồng, “hồn” liệt sĩ Hạnh người cháu nói rằng: “Vào năm 1968, ông là lính trinh sát bộ đội đặc công, khi qua bến đò ở xã Xuân Trường, huyện Nghi Xuân thì bị pháo kích của giặc Mỹ bắn trúng đội hình. Ông bị thương nặng, được đồng đội cáng đi cùng, khi đến đội 7, Tiên Hòa, xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh thì chết. Ông được đồng đội chôn cạnh đường, hiện nay ở tại cổng chợ Đình mới”.
Cảnh người dân hiếu kỳ kéo về chợ Đình vào đêm 21/5
Những người dân hiếu kỳ tin “linh hồn” liệt sĩ nhập vào người cháu dẫn về chợ Giang Đình tìm hài cốt. Một số người tin rằng dưới lớp đất nơi người cháu lên đồng nói có hài cốt liệt sĩ, mua hương hoa, vàng mã cúng viếng. Hoạt động cúng gọi hồn liệt sĩ được tiến hành từ ngày 18 đến 21/5, mỗi ngày tổ chức lễ 2 lần.
Nhiều bà con hảo tâm bỏ tiền vào nón làm việc công đức. Tuy nhiên, cũng có nhiều người ngờ vực phương pháp tìm mộ theo kiểu “ma nhập”. Người dân sống ở gần chợ Giang Đình như ông Hoàng Đình Từ, Đặng Duy Lục, nay đã trên 70 tuổi đều khẳng định rằng: “Vào những năm 1967- 1968, khu vực chợ Giang Đình hiện nay bị địch oanh tạc rất ác liệt.
Nhân dân đi sơ tán 100%, địa bàn chỉ có lực lượng dân quân trực chiến, tuần tra canh gác 24/24 giờ trong ngày. Chúng tôi không nghe nói, không thấy có trường hợp bộ đội hi sinh chôn ở cổng chợ. Thời chiến tranh cách chợ Giang Đình mới khoảng 200 m về phía Đông Nam, có đại đội pháo 37 ly của bộ đội phòng không, nhưng không ai hi sinh.
Cách chợ Giang Đình cũ về phía Tây Nam khoảng 300 m là cồn Hầu có đại đội pháo 57 ly của bộ đội phòng không. Tại cổng chợ cũ, năm 1972 có đơn vị ra-đa trinh sát của bộ đội tên lửa. Thời chiến tranh chống Mỹ, đội 7, thôn Tiên Hòa là đây. Nhưng không nghe nói, không ai biết gì về trường hợp trinh sát bộ đội đặc công hi sinh, hài cốt mai táng tại cổng chợ Giang Đình”.
Hoạt động của gia đình liệt sĩ Hạnh đi tìm hài cốt theo phương pháp “nhập hồn” tại Nghi Xuân đang thu hút những người hiếu kỳ. Người nhà liệt sỹ cho biết 7 giờ sáng, sau đó đổi 19 giờ ngày 20/5, “liệt sỹ” mới đồng ý cho đào “mộ” lên đưa về quê.
Những người hiếu kỳ mỏi mắt trông đợi. Giờ G đến lúc 19 giờ, ngày 21/5 người nhà tổ chức khai quật tại vị trí mà người cháu liệt sỹ “lên đồng” chỉ “mộ ông”. Công tác khai quật được chính quyền địa phương tạo điều kiện hỗ trợ và lên phương án bảo vệ chu đáo.
Lực lượng thanh niên tình nguyện tiến hành đào bới nơi nghi ngờ có hài cốt liệt sỹ. Vòng ngoài, vòng trong được lực lượng Công an thị trấn phối hợp với Công an huyện Nghi Xuân tổ chức hàng rào, ngăn chặn làn sóng người dân tràn vào xem.
Lực lượng làm nhiệm vụ đến 22 giờ, hố khai quật sâu 1m thì gặp phải hố rác chứa nhiều bao ni-lông tái sinh. Điều đó làm những người hiếu kỳ ồ lên vì nhầm lẫn. Làn sóng người bên ngoài tràn vào, không thể ngăn cản nổi. Vì thế cuộc khai quật phải gián đoạn, tạm thời đình chỉ. Đến 2 giờ ngày 22/5, lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục khai quật.
Đa số người dân hiếu kỳ vẫn chờ đợi chứng kiến việc tìm hài cốt liệt sĩ đến phút chót. Một tiếng trôi qua, lực lượng làm nhiệm vụ đào sâu xuống 1,5m rồi 2m vẫn không tìm thấy hài cốt và những vật dụng chôn theo như dép cao su, bi đông đựng nước và thắt lưng.
3 giờ sáng cùng ngày, công việc khai quật kết thúc. Anh Nguyễn Văn Phú, người tình nguyện tham gia tìm hài cốt liệt sỹ tại chợ Giang Đình cho biết: “Không tìm thấy hài cốt liệt sĩ mà khi “lên đồng” người cháu chỉ. Gia đình đành phải bốc nắm đất trắng đem về quê chôn cất”.
Tìm hài cốt liệt sỹ đã hy sinh vì nước là một nghĩa cử cao đẹp, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” ngàn đời của nhân dân ta. Nhưng trong sự việc này, thật không may cho thân nhân liệt sỹ đã tin vào phương pháp “nhập hồn” chỉ bảo thiếu cơ sở khoa học. Gia đình bỏ công, bỏ của vào thị trấn Nghi Xuân tìm kiếm, nhưng không tìm thấy hài cốt liệt sĩ tại chợ Giang Đình.
Nguồn : Báo Công an – Nghệ An