Top 5 sự kiện y học thế giới 2010

1. Thuốc AIDS giúp giảm nguy cơ nhiễm HIV

Các loại thuốc kháng vi-rút góp phần làm giảm đi sự tàn phá của đại dịch HIV/AIDS nhờ việc ngăn cản vi-rút sinh sôi trong cơ thể bệnh nhân. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy quá trình điều trị hiệu quả này còn mang lại một lợi ích khác – đó là vũ khí giúp chống nhiễm bệnh ở những người khỏe mạnh.

Trong một cuộc khảo sát với gần 2.500 trường hợp âm tính với HIV nhưng thuộc nhóm nguy cơ cao như người đồng tính ở 6 quốc gia, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng sự kết hợp giữa thuốc kháng vi-rút có tên Truvada giúp giảm nguy cơ nhiễm HIV tới 44% so với giả dược. Khi các nhà khoa học tiếp tục xem xét một cách cẩn thận hơn, như giám sát việc uống thuốc thì nhận thấy nguy cơ nhiễm HIV giảm tới 73% so với nhóm giả dược.

Ngày càng có nhiều nghiên cứu xác nhận những lợi ích của các loại thuốc kháng vi-rút trong việc ngăn ngừa HIV nhưng các chuyên gia sức khỏe cộng đồng cảnh báo rằng dù các kết quả này có tốt nhất thì cũng không thể thay thế các biện pháp phòng ngừa như tình dục an toàn và thường xuyên sử dụng bao cao su. Và các loại thuốc này cũng không phải là vắc-xin, giúp hệ miễn dịch ngăn ngừa viêm nhiễm tối ưu.

2. Xét nghiệm máu phát hiện Alzheimer

Mặc dù ngày càng có nhiều phương pháp hiện đại giúp chẩn đoán bệnh nhưng với bệnh Alzheimer, chẩn đoán chỉ có thể rõ ràng khi khám nghiệm tử thi. Lúc này, các bác sĩ mới có thể biết chính xác có sự hiện diện của các mảng bám và đám rối trong não hay không.

Tuy nhiên, một xét nghiệm máu mới đã mở ra triển vọng giúp xác định, chẩn đoán sớm tiến triển của bệnh, trong đó mở ra khả năng phòng ngừa chứng mất trí và các rối loạn tinh thần trước cả khi có biểu hiện nhỏ nhất. Với hơn 20 protein trong máu được phân tích, mức độ chẩn đoán chính xác bệnh lên tới 80%.

Đây chỉ là một trong những phương pháp giúp chẩn đoán bệnh Alzheimer (ngoài ra còn có xét nghiệm dịch lấy từ cột sống) sớm.

Việc chẩn sớm này sẽ giúp các bác sĩ tận dụng được lợi thế của phương pháp can thiệp hành vi, tức vận động tinh thần bằng cách duy trì quan hệ xã hội và học hỏi những điều mới, từ đó làm chậm lại sự suy giảm trí tuệ do bệnh Alzheimer.

3. Botox chữa đau nửa đầu

Ai có thể nghĩ rằng một chất làm đẹp lại có thể giúp giảm đau? Nhưng một số bệnh nhân được tiêm Botox để trị nếp nhăn trên trán cho biết chứng đau nửa đầu của họ dường như đã giảm bớt. Vậy là các nhà khoa học đã quyết định tìm hiểu.

Dựa trên 2 thử nghiệm lớn với hơn 1.000 bệnh nhân tham gia, cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã công nhận rằng tiêm Botox ở khu vực mặt sẽ giúp giảm đau nửa đầu so với những người không tiêm.

Việc FDA chấp thuận đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp bảo hiểm có thể đưa Botox vào danh mục thuốc chi trả cho y tế.

4. FDA hạn chế thuốc Avandia

Sau 11 năm làm nghiêng ngả thị trường thế giới, thuốc trị tiểu đường Avanadia đã bị EU và FDA đưa vào nhóm thuốc hạn chế tối đa.

Theo đó, loại thuốc giúp kiểm soát đường máu ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 này sẽ chỉ được kê bởi các bác sĩ và bản thân các bác sĩ cũng phải rất cân nhắc và nói rõ với bệnh nhân các nguy cơ có thể gặp phải và chỉ được kê trong trường hợp không còn loại thuốc nào điều tị thay thế. Và các bệnh nhân phải ngừng điều trị ngay nếu thấy có nguy cơ.

Theo các chuyên gia, quyết định của FDA là quá chậm trễ bởi những báo cáo về nguy cơ mắc bệnh tim ở những người dùng thuốc Avanadia đã có từ năm 2007.

5. Dự đoán khả năng thụ thai nhân tạo thành công

Những cặp đôi có con bằng phương pháp thụ tinh ống nghiệm hẳn rất mong thành công ngay lần thụ thai đầu tiên. Tuy nhiên, trung bình chỉ có 30% trường hợp thành công. Vì vậy nghiên cứu của các nhà khoa học ĐH Stanford (Mỹ) thực sự mang đến niềm vui cho các cặp vợ chồng điều trị IVF. Theo đó, có thể lựa chọn những bào thai khỏe mạnh nhất, giúp tăng cơ hội mang thai và sinh nở thành công.

Bằng cách quay phim ngay từ những giây phút phân chia tế bào đầu tiên sau khi tinh trùng gặp trứng, các nhà khoa học đã có thể theo dõi và nhận dạng quá trình phát triển của bào thai để từ đó tiên đoán được bào thai có phát triển tiếp hay sẽ ngừng lại.
Theo tạp chí Time